آيا حمله به ايران در دستور کار است؟

تحليل ميدل ايست آن لاين - دوشنبه 26 شهریور 1386 [2007.09.17]

طنز چهارخونه نمونه ای دیگرازعملکرد ویرانگر رژیم

معمولا طنز از جمله بهترین روشهای بیان مطلب توسط یک رسانه است. این نوع برنامه که اغلب دارای موضوعات مهم و مورد علاقه مردم می باشد پیام اصلی خود را در قالب نمایشهای خنده دار ارایه می کند. عملکرد رسانه ج.ا. نیز از این قاعده مستثنی نیست. هر از گاهی برنامه هایی در قالب طنز را از رسانه ملی شاهد هستیم . والبته این برنامه ها هم از جهات گوناگون قابل نقد و بررسی بوده اند. گاهی نکات منفی آنها بیشتر بوده و گاهی نکات مثبتشان بیشتر خودنمایی می کرده است.

مجموعه طنزی را اخیرا از شبکه سوم سیما شاهدیم که به نظر می رسد انتقاداتی مهم بر آن وارد است. به دلیل اهمیت کار رسانه در زمینه تولید و پخش برنامه های طنز و به دلیل سختی نسبی در کار تولید آن تولیدکنندگان و نویسندگان و بقیه عوامل مرتبط آگاهی و تسلط کاملی را نیاز دارند که محصول کار به تولید یک نمایش صرفا خنده دار و سرگرم کننده و یا بدتر از آن به لودگی و مسخرگی نیانجامد. متاسفانه دست اندرکاران تولید چنین مجموعه هایی در رسانه ج.ا. به ندرت موفقیت قابل توجهی داشته اند. یا نتوانسته اند پیام درستی ارایه دهند یا کارشان اصلا فاقد هر گونه پیامی بوده است و یا به لودگی منجر شده است.

مجموعه چهار خونه که ظاهرا دارای پیام اجتماعی است به نظر می رسد لودگیها و ضد ارزشهای بیشتری را به نمایش می گذارد . بازیگری که نقش یک کارگر افغانی را ایفا می کند ظاهرا محور و سوژه اصلی خنده و مضحکه برنامه قرار گرفته است. عوامل تولید هنوز معلوم نکرده اند که آیا رفتار و گفتار و لهجه ایشان سوژه خنده است یا مسایل دیگری از جمله حقه بازیها و تنبلی و معضلات دیگر بازیگران به عنوان نمونه ای از معضلات اجتماعی.

اما به هر حال چیزی که بیشتر در این مجموعه برجسته شده مضحکه قرار گرفتن شخصیت  جایگاه و حتی لهجه بازیگر نقش افغانی است. ج.ا. خیلی خوب می داند که افغانستان تا همین جند دهه گذشته مانند بسیاری دیگر از مناطق جدا شده بخشی از ایران بوده و دارای نژاد ایرانی هستند و زبانشان هم با زبان فارسی ریشه مشترک دارند. تا آنجا که بعضا واژه هایی به مراتب دست نخورده تر از ما ایرانیان به کار می برند. ج.ا. خوب می داند که مخصوصا شمال افغانستا ن  تاجیکستان و یا حتی بخشی از ازبکستان به زبان فارسی صحبت می کنند . نه تنها خود را جدای از این فرهنگ نمی دانند بلکه بخشی اصیلتر و نزدیکتر به فرهنگ و زبان مادری مان می پندارند.نسبتی که بخشهای جدا شده از این مرز و بوم به ایران فعلی دارند همانند استانهای مختلف کشورند با فرهنگ و آداب و رسوم خود . با توجه به همریشه بودن فرهنگ و زبان این مملکت و بخشهای جدا شده از آن و آداب و رسوم احیانا مشترکی که دارند و نیز پیوندهای محکم و کهنه ای که در بافت فرهنگی آنها وجود دارد هر گونه برخورد با این فرهنگها در واقع برخوردی است با فرهنگ موجود خودمان. هر تحقیری و یا هر تکریمی قطعا نمایشی است از وجهه فرهنگی خودمان.

اگر رفتارهای سرکوبگرانه سردمداران حکومتی را در زمینه های گوناگون فرهنگی اجتماعی و غیره را کنار بگذاریم و اگر بدانیم که ج.ا. به چیزی جز تحکیم قدرت و سرکوب هر چه که مانع می پندارد نمی اندیشد تا در پی آن به چپاول و ویرانی بیشترش همت گمارد این وظیفه ملت و افراد آگاه در زمینه های گوناگون است که به نکات مهم فرهنگی و اجتماعی دقت بیشتری داشته و از ویرانی و انزوای بیشتر این ملت و مملکت جلوگیری کنند. به نظر می رسد  تولید این طنز چیزی جز خنده های حاصل از مسخرگی و لودگی دست آورد دیگری نداشته باشد جز اینکه دوستان و اقوام دیگری را که تا هزاران سال با ما اشتراک فرهنگی و نژادی دارند نسبت به خود دشمن و بد بین کنیم.